{"id":6154,"date":"2024-04-08T16:24:31","date_gmt":"2024-04-08T15:24:31","guid":{"rendered":"https:\/\/europeanhakka.com\/?p=6154"},"modified":"2024-04-16T11:49:09","modified_gmt":"2024-04-16T10:49:09","slug":"van-pandjesbaas-tjon-kon-fong-tot-bioscoopmagnaat-cheung-kon-fong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/van-pandjesbaas-tjon-kon-fong-tot-bioscoopmagnaat-cheung-kon-fong\/","title":{"rendered":"Van Pandjesbaas Tjon Kon Fong tot Bioscoopmagnaat: Cheung Kon-fong"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"6154\" class=\"elementor elementor-6154\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8a1a344 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8a1a344\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-0df8fe9\" data-id=\"0df8fe9\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-62fdba1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"62fdba1\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"entry-title\">Van Pandjesbaas Tjong Kon Fong tot Bioscoopmagnaat: Cheung Kon-fong<\/h1><p><em>door William L. Man A Hing<\/em>\u00a0(1)<\/p><p>Slechts weinig is bekend van Surinaams-Chinese personen die vanuit Suriname (opnieuw) zijn ge\u00ebmigreerd. Sommigen zijn naar China teruggekeerd, anderen weer hebben zich in Hong Kong, Taiwan, Nederland dan wel de Verenigde Staten van Amerika gevestigd. Tot hen behoort een aantal figuren die zich in hun (nieuwe) vaderland op de een of andere manier hebben onderscheiden. Door gebrek aan gegevens ontbreekt het aan een overzicht van deze landverhuizers. In deze bijdrage wordt een aanzet gegeven tot reconstructie van de levensloop en activiteiten van Tjong Kon Fong, a.k.a. Cheung Kon-fong.\u00a0 (\u5f35 \u89c0 \u9cf3 [Zhang Guan Feng]). (2)<\/p><div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-76524\" src=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tjong-Kon-Fong-518x940.jpg\" sizes=\"(max-width: 518px) 100vw, 518px\" srcset=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tjong-Kon-Fong-518x940.jpg 518w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tjong-Kon-Fong-341x620.jpg 341w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tjong-Kon-Fong.jpg 564w\" alt=\"\" width=\"250\" \/><\/figure><\/div><p><strong>Veelzijdig ondernemerschap<\/strong><\/p><p>Tjong Kon Fong was van Hakka-origine en vermoedelijk geboren in of omstreeks 1885 in het district Foei-Jong ( \u60e0 \u967d [Huiyang] ) van de zuidChinese provincie Kwangtung ( \u5ee3\u6771\u00a0\u00a0 [Guangdong]). Hij zou rond het begin van de twintigste eeuw zijn ge\u00ebmigreerd naar Suriname waar hij reeds familie had wonen. Uit het hypotheekregister blijkt dat hij in 1918 het perceel no. 70 op de hoek van de Waterkant en de Knuffelsgracht had verworven.<\/p><p>Op deze locatie vestigde hij een bedrijf met verschillende afdelingen. In een uitgebreide advertentie in het nieuwsblad\u00a0<em>De Surinamer<\/em>\u00a0van 22 juni 1930 (no. 50) liet hij het volgende bekendmaken: als \u201cWinkelier\u201d had hij in de aanbieding \u201cde wereldberoemde THEE van de grootste Chineesche expert PAN YU TAI LUNG KEE\u201d; als \u201cGOUDOPKOOPER\u201d beloofde hij te betalen \u201cden hoogsten prijs voor iedere aangeboden hoeveelheid\u201d en voor zijn \u201cLEENHUIS\u201d garandeerde hij \u201cDe hoogste beleeningssommen\u201d met als bijkomende zekerheid en attractie: [een] \u201cBrandvrije kluis tot bewaring der panden.\u201d<\/p><p>Voor een Chinese ondernemer heeft hij in die dagen opvallend veel geadverteerd in de plaatselijke nieuwsbladen. In de hoedanigheid van directeur van het leenhuis plaatste hij regelmatig de, overigens voorgeschreven, aankondigingen voor openbare verkopingen van niet-ingeloste panden. (zie bijv.\u00a0<em>De West<\/em>\u00a0van 21 juli 1933)<\/p><p>Verder nam hij deel aan het gebruik tot plaatsing van nieuwjaarsadvertenties. Zo bood hij in het nieuwsblad<em>\u00a0De Surinamer<\/em>\u00a0van 31 december 1932 aan zijn \u201c\u2026 geachte BEGUNSTIGERS en KLANTEN\u2026 oprechte wenschen bij de Jaarwisseling\u201d.<\/p><p><strong>Pandbedrijf<\/strong><\/p><p>Het exploiteren van een pandhuis moet zeker in die tijd geen makkelijke of voor de hand liggende keuze zijn geweest voor een Chinese immigrant. De vergunningseisen, van verschillende technische en administratieve aard, voor de vestiging van een dergelijk bedrijf waren talrijk en zwaar. In de wet van 28 maart 1923 (G.B. no. 59), genaamd de \u201cPandhuiswet 1919\u2033, waren de \u201cwettelijke bepalingen tot regeling van de particuliere banken van lening\u201d, met een totaal van 44 artikelen vastgelegd.<\/p><p>Kenmerkend voor een pandhuis was dat het op onderpanden maximaal een lening van 25 gulden mocht verstrekken. Aan het bedrijfsgebouw diende bij de toegangsdeur te zijn \u201ceen wit bord aangebragt, waarop in zwarte letters van den openbaren weg duidelijk is te lezen: \u201cPandhuis\u201d, benevens het daarmee overeenstemmende woord in het Negerengelsch en in de Hindostaansche en Javaansche talen.\u201d<\/p><p>Daarmee had de wetgever het begrip \u201cPanti-hoso\u201d toegevoegd aan de offici\u00eble Sranan-vocabulaire bestemd voor algemeen gebruik.\u00a0Volgens de\u00a0<em>Enc. van Ned.West-Indi\u00eb<\/em>\u00a0(p. 448) was \u201cbij gouv.res. van 31 december 1910 no. 48 aan E.A. Tjin-Kon-Fat vergunning verleend tot het te Paramaribo oprichten van een \u201cleenhuis op pand\u201d (bank van leening of lommerd)\u201d. Waarschijnlijk betreft deze verwijzing de eerste zaak in deze gespecialiseerde bedrijfstak.<\/p><p><em>De Surinaamsche Almanak<\/em>\u00a0van 1928 vermeldde overigens de aanwezigheid van niet minder dan drie leenhuizen in de hoofdstad.<\/p><p><strong>Voorspoedige zaken<\/strong><\/p><p>Dat de zaken van Tjong Kon Fong voorspoedig verliepen blijkt al uit de omstandigheid dat hij voldeed aan de voorwaarden gesteld door het kiesreglement, zoals \u201chet betalen van belasting over een jaarlijksch inkomen van fl. 1.400,\u2013 of meer\u201d (Enc. NWI: 125). Op grond van het toen geldend censuskiesrecht viel hem hierdoor het actief kiesrecht ten deel.<\/p><p>Op de \u201cLijst van kiezers bevoegd tot het stemmen voor leden der Koloniale Staten\u201d (GAB 1934 no. 4) met een bescheiden aantal namen, stond hij vermeld voor het district Paramaribo onder nummer T-431 met de volgende gegevens: \u201cTJONG-KON-FONG, ouderdom 49 j.\u201d.<\/p><p><em>Sociale activiteiten<\/em><\/p><div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-74788\" src=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Kong-Ngie-Tong-Sang-2-940x617.jpg\" sizes=\"(max-width: 940px) 100vw, 940px\" srcset=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Kong-Ngie-Tong-Sang-2-940x617.jpg 940w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Kong-Ngie-Tong-Sang-2-620x407.jpg 620w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Kong-Ngie-Tong-Sang-2-768x504.jpg 768w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Kong-Ngie-Tong-Sang-2.jpg 1024w\" alt=\"\" width=\"300\" \/><figcaption>De vereniging Kong Ngie Tong Sang<br \/>aan de Knuffelsgracht (nu Dr Sophie Redmondstraat)<\/figcaption><\/figure><\/div><p>Als lid van de Chinese vereniging Kong Ngie Tong maakte Tjong Kon Fong tijdens de roerige pyawdagen in de jaren twintig en dertig deel uit van een kleine dissidente groep onder leiding van Tjon Tsoe Jin\uff08\u5f35\u7956\u69ae [ Zhang Zu Rong]).<br \/>Na een verloren rechtszaak inzake fraude tegen het bestuur en een verloren bestuursverkiezing, scheidde deze minderheid zich af. Ze richtte in 1928 een nieuwe organisatie op onder de naam \u201cChung Fa Foei Kon\u201d ( \u4e2d\u83ef\u6703\u9928\uff09met een eigen soci\u00ebteit aan de Keizerstraat. (<em>KNT Gedenkboek<\/em>\u00a0 1880-1980); 47 \/ Fred. Oudschans Dentz 1949: 75) Als mede-oprichter maakte Tjong Kon Fong van meet af aan deel uit van het bestuur van de nieuwe vereniging. Voor het laatst werd hij in 1933 gekozen in de functie van penningmeester. (<em>De West<\/em>\u00a0van 9 januari 1933)<\/p><p>Deze splitsing in twee aanvankelijk nogal onverzoenlijke kampen maakte tevens een eind aan de jarenlange eenheid en solidariteit binnen de kleine Chinese gemeenschap. Het aantal Chinezen in Suriname bestond in 1934 uit 2.014 personen van wie er 1.416 te Paramaribo waren gevestigd. (<em>De Gids \/ Almanak voor Suriname<\/em>\u00a01936: 79)<\/p><div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-76525\" src=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Chung_Fa_Foi_Kon_2022_cropped-940x619.jpg\" sizes=\"(max-width: 940px) 100vw, 940px\" srcset=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Chung_Fa_Foi_Kon_2022_cropped-940x619.jpg 940w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Chung_Fa_Foi_Kon_2022_cropped-620x408.jpg 620w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Chung_Fa_Foi_Kon_2022_cropped-768x506.jpg 768w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Chung_Fa_Foi_Kon_2022_cropped.jpg 1024w\" alt=\"\" width=\"620\" \/><figcaption>Het gebouw van Chung Fa Foei Kong aan de Keizerstraat in Paramaribo. (foto Wikipedia)<\/figcaption><\/figure><\/div><p><strong>Terugkeer naar China<\/strong><\/p><p>Na 1930 heeft Tjong Kon Fong een aantal beslissingen genomen die van verstrekkende betekenis zouden blijken voor zijn verdere toekomst. De beweegredenen die hebben geleid tot be\u00ebindiging van zijn verblijf in de kolonie konden niet worden achterhaald.<\/p><p>Als eerste stap droeg hij zijn winkelbedrijf over. In het nieuwsblad\u00a0<em>De West<\/em>\u00a0van 21 juni 1933 verscheen een advertentie waarin onder meer de volgende mededeling was verwerkt:<\/p><p>\u201cLiauw-A-Fa heeft aan den Waterkant no, 70 hoek Knuffelsgracht (huis Tjong Kon Fong) een NIEUWEN WINKEL opgericht.\u201d<\/p><p>De conclusie is dat Tjong Kon Fong met de overdracht van zijn winkelbedrijf een begin had gemaakt met de afbouw van zijn onderneming.<\/p><p>Tjon Kon Fong moet daarna zo rond de tweede helft van de jaren dertig zijn teruggekeerd naar China met medeneming van de opbrengst van zijn bedrijf. Het is niet bekend hoe groot zijn vermogen toen was. Er circuleert een hardnekkig gerucht onder Surinaamse-Chinezen dat hij over een bedrag van 150.000 (gulden?) beschikte.<\/p><p>Voor zijn reis naar China liet hij zich overigens vergezellen door zijn zoon Albert Fran\u04abois, a.k.a. (Tjong) Kit Tsjong\u00a0a.k.a. (Tjong) Kit Cheong ( \u5f35 \u5409 \u7965 [Zhang Ji Xiang ] ) die in 1911 geboren was uit zijn Afro-Surinaamse partner Celestine Mathilda Seijmonson.<\/p><div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-76526\" src=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Hong-Kong-Beaconsfield1890.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" \/><figcaption>Dent\u2019s Fontein in Hong Kong, ook bekend als de City Hall\u2019s Fountain (nabij de achterzijde van het tegenwoordige Bank of China gebouw), werd opgericht in 1864 en afgebroken in 1933.<\/figcaption><\/figure><\/div><p>Uiteindelijk vestigde hij zich, gezien de dreiging en het gevaar van de Japanse invasie in China, in de Britse kroonkolonie Hong Kong. Daar raakte hij bevriend met een andere Hakka-ondernemer, de eveneens uit Huiyang afkomstige hotelmagnaat Hui Yeung-shing die bekend werd van het Shamrock en Park Hotel in Kowloon:\u00a0 deze zou hem geadviseerd hebben te investeren in bioscopen voor de opkomende filmindustrie.<\/p><p><strong>Onstuimige expansie in Hong Kong<\/strong><\/p><p>De grondslag voor zijn bioscoopbedrijf legde Tjong Kon Fong a.k.a. Cheung Kon-fong reeds aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Successievelijk kwam hij in het bezit van de populaire bioscopen Good World Theatre en Great World Theatre. Zijn eerste investering in het bioscoopwezen deed Cheung Kon fong volgens York Lo als volgt:<\/p><p>\u201c A Hakka native of Weiyang in Guangdong province, Cheung Kon-fong\u2019s first theater was the 1082 seat Good World Theatre (\u597d\u4e16\u754c\u6232\u9662) at 199 Tong Mi Road in Kowloon which opened in February 1940.\u201d (3)<\/p><p>Later zou behalve het New York Theatre ook het London Theatre tot zijn bedrijf gaan behoren. Deze en andere aanwinsten onderstreepten het volhardend karakter van de actieve ondernemer.<\/p><p>Voor het beheer van zijn zakenimperium richtte hij een eigen firma op, want: \u201cIn 1951, Cheung incorporated Good World Co Ltd (\u597d\u4e16\u754c\uff09as the holding company for his growing cinema empire \u2026\u201d. Het eind van dit bedrijf kwam dertig jaar later: \u201cThe family firm Good World Co Ltd was dissolved in 1981.\u201d<\/p><p>De handelsfirma stond tot het laatst op het adres van zijn residentie in Kowloon (\u4e5d\u9f8d) geregistreerd.<\/p><p>Ruim een halve eeuw nadat hij in het bedrijfsleven in Hong Kong stapte, kwam door nieuwe ontwikkelingen een eind aan het bioscoopbedrijf van Cheung Kon-fong.<\/p><p>\u201cIn 1992, the Paris Theatre in San Po Kong also closed after 26 years of operations and was re-developed into Yue Xiu Plaza, putting an end to the cinema empire of the Cheung family.\u201d Na een lang migratoir bestaan en werkzaam leven overleed Cheung Kon-fong a.k.a. Tjong Kon Fong als een zeer vermogend ondernemer in 1957. Na zijn dood werd hij in het bedrijf opgevolgd door zijn weduwe en twee zoons: Cheung Leung Yin-ping (\u5f35 \u6881 \u71d5 \u51b0),William Cheung ( \u5f35 \u5a01 \u9e9f ) en Wilson Cheung ( \u5f35 \u5a01\u81e3). De zakelijke belangen van de familie Cheung werden deels buiten de bioscoopketen ge\u0209nvesteerd.<\/p><p>Opgericht werd een filmmaatschappij op onder de naam: Tai Hing Hong Films die tussen 1956 en 1965 een dozijn Kantonese films vervaardigde. Ook werd een deel van het familievermogen ondergebracht in vastgoed in Hong Kong alsook in het buitenland: Vancouver en New York.<\/p><p><strong>Gedreven remigrant in opkomende metropool<\/strong><\/p><p>In zijn nieuwe woonplaats Hong Kong nam Tjong Kon Fong op bescheiden wijze deel aan het verenigingsleven. Hij sloot zich daar al spoedig na aankomst aan bij de \u201cTsung Tsin Association\u201d, de vereniging van en voor Hakkas. Uit het\u00a0<em>Gedenkboek ter gelegenheid van het Gouden Jubileum (1921-1971)<\/em>\u00a0van de vereniging valt af te leiden dat hij daarin vanaf 1938 tot en met 1954 onafgebroken een bestuursfunctie heeft vervuld.<\/p><p>Hij bleef met andere aanwezige oud-Surinamegangers regelmatig contact onderhouden. Het betrof hier vooral personen die zich hadden teruggetrokken uit het tropisch zakenleven en zich in de loop van de jaren vijftig in de Kroonkolonie kwamen vestigen met hun gezin.<\/p><p>Van zijn overige sociale activiteiten is niet veel bekend. In het Archief van Hong Kong konden geen stukken van of over Tjong Kon Fong worden achterhaald.\u00a0<\/p><p>Na zijn overlijden konden de zakelijke belangen van Tjong Kon Fong, in Hong Kong uitsluitend bekend als: Cheung Kon-fong, niet langdurig als een geheel worden behouden en voortgezet.<\/p><p>Er circuleren hardnekkige geruchten dat Cheung Kon-fong meerdere partners en kinderen had. In zijn beschrijving volstaat York Lo met de mededeling dat de nagelaten betrekkingen van de bioscoopmagnaat betroffen: zijn weduwe, vijf zoons en drie dochters. De erfgenamen hebben in de jaren zestig een operatie in gang gezet die leidde tot een volledige scheiding en deling van de boedel.<\/p><p>In een overzicht van prominente Hakka-entrepreneurs in Hong Kong werd het vermogen van wijlen Cheung Kon-fong gesteld op meer dan tien miljoen dollars. (<em>Gedenkboek Gouden Jubileum Tsung Tsin Association<\/em>\u00a0\/ \u5d07 \u6b63 \u6703 (1921-1971): 67; jo. York Lo, 2021) Hiermee was Cheung Kon-fong a.k.a. Tjong Kon Fong ongetwijfeld de meest gefortuneerde Surinaams-Chinese zakenman tot dusver.<\/p><p>\u00adAan de Chinese University of Hong Kong en het New Asia College is het \u201cCheung Kon-fong Fonds\u201d in het leven geroepen. Deze instelling staat rechtstreeks onder beheer van een nazaat. Ze heeft tot doel prijzen en beurzen toe te kennen aan studenten die bijzondere prestaties hebben geleverd op het gebied van de Chinese geschiedenis, taal en cultuur en in het bijzonder het Confucianisme (<em>Chinese University of Hong Kong. Calendar\u00a0<\/em>1991-1992: 238-239).<\/p><p>Op deze wijze is verder verzekerd dat de naam van \u201cCheung Kon-fong\u201d, d.i. dus de Kantonees-Engelse spelling van de naam Tjong Kon Fong, blijvend wordt bewaard voor het nageslacht.<\/p><p><strong>Van plaatselijke verwanten in Suriname<\/strong><\/p><p>Van Tjong Kon Fong waren eveneens drie broers in Suriname\u00a0 gevestigd: Tjon(g) Tjin Joe,\u00a0 Tjong Tjin Tai en de 1922 te Zanderij in het district Beneden-Para door de Fransman Alphonse Pierre Coutanceau omgebrachte Tjon Tjin Fa. Van hun nazaten kunnen verschillende voorbeelden worden<br \/>aangewezen die door hun (hoge) opleiding op diverse gebieden werkzaam zijn en beroepsmatig de nodige bekendheid genieten. Aan deze groep wordt elders afzonderlijk en in ander verband aandacht besteed. Zie bij voorbeeld de afleveringen van: \u201cSurinaams-Chinese auteurs van proefschriften\u201d. Kortheidshalve wordt daarom hier en nu de keuze van het\u00a0 aantal verwante personages in de Surinaams-Nederlandse context voorshands beperkt gehouden tot figuren die een publieke functie hebben bekleed.<\/p><div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-66153\" src=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Andr%C3%A9-Haakmat-1983-anefo-publiek-domein_Bestanddeelnr_932-6436-616x940.jpg\" sizes=\"(max-width: 616px) 100vw, 616px\" srcset=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Andr\u00e9-Haakmat-1983-anefo-publiek-domein_Bestanddeelnr_932-6436-616x940.jpg 616w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Andr\u00e9-Haakmat-1983-anefo-publiek-domein_Bestanddeelnr_932-6436-406x620.jpg 406w, https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/wordpresssite\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Andr\u00e9-Haakmat-1983-anefo-publiek-domein_Bestanddeelnr_932-6436.jpg 671w\" alt=\"\" width=\"200\" \/><figcaption>Andr\u00e9 Haakmat (foto Anefo)<\/figcaption><\/figure><\/div><p>Kleinzoon jurist Mr. Andr\u00e9 Haakmat raakte bekend als lid van het Kabinet-Chin A Sen II (1980 \u2013 1982) onder de Nationale Militaire Raad. Hij fungeerde korte tijd daarin als \u201c\u2026 vicepremier, minister van Justitie, van Leger en Politie en van Buitenlandse Zaken\u201d. Na terugkeer in Nederland vestigde hij zich als advocaat en procureur te Amsterdam. Hij promoveerde 2022 aan de Open Universiteit Heerlen.<\/p><p>Een andere locale verwant was orthopedisch chirurg drs. Jacques (Jack) Tjon(g) Tjin Joe (\u5f35 \u632f \u7337 [Zhang Zhen You] a.k.a. \u5f35\u69ae\u83ef [Zhang Rong Hua]) die minister was in het Kabinet-Chin A Sen I (1980) en in het Kabinet-Venetiaan I (2000). Deze heeft zich door zijn hoge ambt en status ook meer internationale bekendheid weten te verwerven; hij is evenwel tijdens het bijwonen van een Caricom-conferentie op Trinidad in 2002 komen te overlijden.<\/p><p><strong>Slot<\/strong><\/p><p>Tot de nalatenschap van Tjong Kon Fong behoorde nog eveneens het hierboven vermelde pand op de hoek van de Waterkant en de Knuffelsgracht te Paramaribo. Bij de beschieting door de militairen op 25 februari 1980 is dit monumentale houten verdiepingsgebouw geheel verloren gegaan. Voor het overige herinnert niets meer aan deze opmerkelijke ondernemer. In het land waar hij zijn eerste vermogen heeft verdiend, geniet Tjong Kon Fong nog nauwelijks bekendheid. Dat is zeker het geval buiten de sterk krimpende kring der oudere Chinese migranten.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>(1) Dit essay is een bijgewerkte versie van het artikel: \u201cVan pandjesbaas tot bioscoopmagnaat\u201d dat verschenen is in dagblad\u00a0<em>De West<\/em>\u00a0van 19 maart 2002, nr. 38380, p.8;<br \/><br \/>(2) Vooral bij persoonsnamen worden in bepaalde gevallen ter verduidelijking naast de Chinese karakters tussen vierkante haakjes ook de offici\u0113le romanisatie van het Chinees, kortweg pinyin genoemd, weergegeven. In Hong Kong werd Tjong Kon Fong uitsluitend bekend als Cheung Kon-fong, zijnde de Kantonees-Engelse transcriptie van de Chinese naam: \u5f35 \u89c0 \u9cf3 [Zhang Guan Feng]. Beide geromaniseerde vormen van de naam worden hier naast elkaar en soms ook wel door elkaar gehanteerd: Tjong Kon Fong als pandjesbaas in Suriname en Cheung Kon-fong als bioscoopmagnaat in Hong Kong.<\/p><p>Voor de duidelijkheid enkele kanttekeningen bij de besproken romaniseringen:<br \/>\u2013 de vorm Tjong Kon Fong en die van zijn verwanten in Suriname zijn gebaseerd op de Hakka-taal;<br \/>\u2013 de schrijfwijze van de naam Cheung Kon-fong en die van zijn nazaten in Hong Kong is gebaseerd op de aldaar gangbare Kantonese taal.<\/p><p>In voorkomende gevallen wordt in Hong Kong vaak als achternaam alleen de clannaam gevoerd met een Westerse voornaam dan ook wel de volledige naam in het Chinees, dus clannaam gevolgd door de eigen persoonlijke naam. Zie als voorbeeld hierboven: William Cheung naast: \u5f35 \u5a01 \u9e9f.<\/p><p>Voor een beschrijving van de ontwikkeling van de firma van Cheung Kon-fong alias Tjong Kon Fong en zijn erven kan overigens verwezen worden naar de bijdrage van York Lo die in april 2021 werd geplaatst op de vermelde blogspot:\u00a0<em>The Industrial History of Hong Kong Group<\/em>.<\/p><p>(3) Weiyang is de Kantonese benaming voor het district Huiyang van de Zuid-Chinese provincie Guangdong. Zie ook Foei-Jong, de Hakka-benaming.<\/p><p><strong>Geraadpleegd<\/strong><\/p><p>\u2013\u00a0<em>Chinese University of Hong Kong. Calendar\u00a0<\/em>1991-1992.<\/p><p>\u2013\u00a0<em>Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indi\u00eb.<\/em>\u00a0Onder redactie van dr. H.D. Benjamins en dr J. Snellen. \u2018s-Gravenhage\/Leiden, 1914-1917;<\/p><p>\u2013\u00a0<em>De Gids. Almanak voor Suriname 1936<\/em>. Paramaribo.<\/p><p>\u2013\u00a0<em>Gouvernements Advertentie Blad\u00a0<\/em>(G.A.B.).1934. \u00a0Paramaribo;<\/p><p>\u2013 Andr\u00e9 Haakmat. \u201cOp zoek naar de Chinese tak van mijn familie\u201d, in:\u00a0<em>Wi Rutu; Tijdschrift voor Surinaamse Genealogie<\/em>, 5 no.1, p. 38 \u2013 46;<\/p><p>\u2013\u00a0<em>Kong Ngie Tong Gedenkboek (1880-1980)<\/em>, Paramaribo.(Chinese tekst)<\/p><p>\u2013 Man A Hing, William L.:<\/p><p>a.\u00a0<em>\u201cRechtdoende: Veroordeelt tot de straffe des doods: Alphonse Pierre Coutanceau; Rohan (Rohana (No. 413 \/ Oo); Nicodemus Charles Apatoe: de drie laatste doodvonnissen gewezen door het Hof van justitie in Suriname die tevens zijn ge\u00ebxecuteerd\u201d.<\/em>\u00a0Orchid Books. Paramaribo, 1983. ISBN 90-70838-01-X; Amstelveen, 1983. ISBN 99914-904-1-8;\u00a0<\/p><p>b. \u201cVan pandjesbaas tot bioscoopmagnaat\u201d, in: dagblad<em>\u00a0De West\u00a0<\/em>van dinsdag 19 maart 2002, nr. 38380. Paramaribo. p. 9;<\/p><p>c. \u2018Sranan Roots. De Indiaanse voorouders van Lou Lichtveld, Desi Bouterse en Andr\u00e9 Haakmat\u2019, in:<em>\u00a0Wi Rutu. Tijdschrift voor Surinaamse Genealogie<\/em>, jrg. 4 no. 2, p. 11-19;<\/p><p>d. \u201cSurinaams-Chinese auteurs van proefschriften: kanttekeningen bij hun namen en achtergrond\u201d (Addendum 5), in:\u00a0<em>Wi Rutu,Tijdschrift voor Surinaamse Genealogie<\/em>, jaargang 23 no. 1;<\/p><p>\u2013 Fr. Oudschans Dentz.\u00a0<em>Geschiedkundige Tijdtafel<\/em>. Amsterdam, 1949;<\/p><p>\u2013\u00a0<em>De Surinamer. Nieuwsblad.<\/em>\u00a01928 \/ 1931. Paramaribo.<\/p><p>\u2013 Tsung Tsin Association.\u00a0<em>Gedenkboek Gouden Jubileum (1921-1971).<\/em>\u00a0Hong Kong, 1971. (Chinese tekst);<\/p><p>\u2013\u00a0<em>De Vraagbaak. Almanak van 1925<\/em>. Paramaribo;<\/p><p>\u2013\u00a0<em>De Vraagbaak. Almanak van 1928.<\/em>\u00a0Paramaribo;<\/p><p>\u2013\u00a0<em>De West.<\/em>\u00a01930-1934. Paramaribo.<\/p><p>\u2013 Zijlmans, G.C. en H.A. Enser,\u00a0<em>De Chinezen in Suriname. Een geschiedenis van immigratie en aanpassing: 1853 \u2013 2000<\/em>. Barendrecht: Batavia Publishing, 2002.<\/p><p><strong>Digitale vindplaatsen<\/strong><\/p><p>\u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/industrialhistoryhk.org\/the-cheung-family-and-the-\">https:\/\/industrialhistoryhk.org\/the-cheung-family-and-the-<\/a>new-york-great-world-chain-of-cinemas\/ York Lo, April 9, 2021; citeercode: York Lo;(raadpleegdatum: 16-01-2023)<\/p><p>\u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/andre-haakma-83-promoveert-op-corruptie-in-suriname\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/werkgroepcaraibischeletteren.nl\/andre-haakma-83-promoveert-op-corruptie-in-suriname\/<\/a>\u00a0(raadpleegdatum: 13-01-2023)<\/p><p>\u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/nl.m.wikipedia.org\/wiki\/Jack_Tjon_Tjin_Joe\">https:\/\/nl.m.wikipedia.org\/wiki\/Jack_Tjon_Tjin_Joe<\/a>; (raadpleegdatum: 12-01-2023).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-891fc2d\" data-id=\"891fc2d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c754c3 elementor-cta--skin-classic elementor-animated-content elementor-bg-transform elementor-bg-transform-zoom-in elementor-widget elementor-widget-call-to-action\" data-id=\"8c754c3\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"call-to-action.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-cta\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-cta__bg-wrapper\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-cta__bg elementor-bg\" style=\"background-image: url(https:\/\/europeanhakka.com\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/images\/placeholder.png);\"><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-cta__bg-overlay\"><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-cta__content\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-cta__title elementor-cta__content-item elementor-content-item\">This is the heading<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-cta__description elementor-cta__content-item elementor-content-item\">\n\t\t\t\t\t\tLorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit dolor\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-cta__button-wrapper elementor-cta__content-item elementor-content-item\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-cta__button elementor-button elementor-size-sm\">\n\t\t\t\t\t\tKlik Hier\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bbccd8f elementor-testimonial--skin-default elementor-testimonial--layout-image_inline elementor-testimonial--align-center elementor-arrows-yes elementor-pagination-type-bullets elementor-widget elementor-widget-testimonial-carousel\" data-id=\"bbccd8f\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;show_arrows&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pagination&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;speed&quot;:500,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;loop&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;space_between&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"testimonial-carousel.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-main-swiper swiper-container\">\n\t\t\t\t<div class=\"swiper-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__content\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__text\">\n\t\t\t\t\t\tLorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__footer\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__image\">\n\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/europeanhakka.com\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/images\/placeholder.png\" alt=\"John Doe\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<cite class=\"elementor-testimonial__cite\"><span class=\"elementor-testimonial__name\">John Doe<\/span><span class=\"elementor-testimonial__title\">CEO<\/span><\/cite>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__content\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__text\">\n\t\t\t\t\t\tLorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__footer\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__image\">\n\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/europeanhakka.com\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/images\/placeholder.png\" alt=\"John Doe\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<cite class=\"elementor-testimonial__cite\"><span class=\"elementor-testimonial__name\">John Doe<\/span><span class=\"elementor-testimonial__title\">CEO<\/span><\/cite>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__content\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__text\">\n\t\t\t\t\t\tLorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__footer\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__image\">\n\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/europeanhakka.com\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/images\/placeholder.png\" alt=\"John Doe\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<cite class=\"elementor-testimonial__cite\"><span class=\"elementor-testimonial__name\">John Doe<\/span><span class=\"elementor-testimonial__title\">CEO<\/span><\/cite>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\">\n\t\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-left\"><\/i>\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-screen-only\">\u4e0a\u4e00\u7bc7<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\">\n\t\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-right\"><\/i>\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-screen-only\">\u4e0b\u4e00\u7bc7<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Van Pandjesbaas Tjong Kon Fong tot Bioscoopmagnaat: Cheung Kon-fong door William L. Man A Hing\u00a0(1) Slechts weinig is bekend van Surinaams-Chinese personen die vanuit Suriname (opnieuw) zijn ge\u00ebmigreerd. Sommigen zijn naar China teruggekeerd, anderen weer hebben zich in Hong Kong, Taiwan, Nederland dan wel de Verenigde Staten van Amerika gevestigd. Tot hen behoort een aantal [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6154","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6154","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6154"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6154\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6239,"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6154\/revisions\/6239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/europeanhakka.com\/zh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}